Beton Yüzey Kusurları ve Kalıp Tarafındaki Çözümleri

Beton yüzeyindeki kusurların çoğu betondan değil, kalıp ve uygulamadan kaynaklanır. Aşağıda sahada en sık görülen kusurlar, sebepleri ve hangi tarafta düzeltileceği var.

Gözenek (blowhole)

Yüzeydeki 2–15 mm çaplı yuvarlak boşluklar.

Sebebi: Kalıp yüzeyine yapışan hava kabarcıkları çıkamıyor.

Çözüm

• Kalıp yağını az ve eşit uygula; fazla yağ kabarcığı tutar
• Döküm katmanını 40–50 cm'de tut, her katmanı vibre et
• Vibratörü dik daldır, yavaş çek; kalıba dayama
• Düşey ve eğimli yüzeylerde daha uzun vibrasyon gerekir
• Çok akıcı olmayan kıvamda gözenek artar; kıvamı dökümle uyumla

Renk farkı / alacalanma

Aynı elemanın farklı bölgelerinde açık–koyu lekeler.

Sebebi: Kalıp yüzeyinin emiciliği ya da sıcaklığı her yerde aynı değil; yağ eşit dağılmamış; farklı parti beton kullanılmış.

Çözüm

• Tüm yüzeyde aynı kalıp malzemesi; çelik ile ahşabı aynı elemanda karıştırma
• Yağı püskürt, bezle sil — ıslak parlaklık kalmasın
• Paslı bölgeleri temizle; pas betona renk verir
• Aynı elemanda tek beton partisi kullan
• Kür koşullarını her yüzde eşitle

Kum yuvası (honeycomb)

Agrega görünen, çimento harcı gelmemiş boşluklu bölgeler.

Sebebi: Beton sıkıştırılmamış ya da kalıptan çimento şerbeti sızmış.

Çözüm

• Ek yerlerini sızdırmaz hâle getir; conta ve sıkı kilit
• Donatı sıklaşan bölgelerde agrega boyutunu düşür
• Vibrasyonu donatı yoğun bölgede artır
• Serbest düşme yüksekliğini 1,5 m'nin altında tut; hortum/boru kullan

Çapak ve kademe

Panel eklerinde çıkıntı ya da basamak izi.

Sebebi: Panel ek yerleri hizasız; menteşe pimi boşluk yapmış; kilit tam kapanmamış.

Çözüm

• Pimlerde 1 mm'den fazla boşluk varsa değiştir, kaynakla doldurma
• Her dökümden önce kilitlerin tam kapandığını kontrol et
• Panel düzlüğünü 100–150 dökümde bir mastarla ölç

Dalga / şişme

Yüzeyde yaygın ve düzenli bombelik.

Sebebi: Taze beton basıncı hesabın üzerinde; gergi aralığı açılmış; panel kesiti yetersiz.

Çözüm

• Döküm hızını hesaplandığı değerde tut
• Gergi sırası atlama — bir sıra eksik gergi momenti iki katına çıkarır
• Soğuk havada priz geciktiği için aynı hız daha yüksek basınç demektir; hızı düşür
• Yaygın şişmede panel güçlendirilmeli; bu bir uygulama değil tasarım sorunudur

Pas izi

Yüzeyde kahverengi akıntı.

Sebebi: Kalıp temas yüzeyinde pas, bağ teli ucu ya da yüzeye çok yakın donatı.

Çözüm

• Kalıbı kuru sakla, temas yüzeyini ince yağ filmiyle koru
• Bağ teli uçlarını içe kıvır
• Paspayını doğru ver ve paspayı takozlarını yeterli sayıda kullan

Toz atma (dusting)

Yüzey eli pudralıyor.

Sebebi: Fazla kalıp yağı; yüzeyde su birikmesi; erken kuruma.

Çözüm

• Yağ tüketimi 20–40 m²/litre aralığında olmalı; 10 m²/litre çıkıyorsa fazla kullanılıyor
• Kür süresini kısaltma, yüzeyi erken açma

Çatlak

Plastik rötre çatlağı — döküm sonrası ilk saatlerde, rüzgâr ve sıcakta. Yüzeyi örtüp kürü hemen başlat.

Termal çatlak — kalın kesitte iç–dış sıcaklık farkı. Buharlı kürde ısıtma ve soğutma hızını sınırla.

Söküm çatlağı — erken ya da zorlamalı söküm. Söküm dayanımına ulaşmadan kalıbı zorlama; krikolarla kademeli ayır.

Hızlı tanı tablosu

Özetle

Yüzey kusurlarının büyük kısmı kalıp bakımı, yağ miktarı ve döküm disiplini ile çözülür. Yaygın şişme ve tekrar eden kademe ise uygulama değil tasarım ve bakım sorunudur; orada kalıba müdahale gerekir.

BU YAZIDA GEÇEN ÜRÜN GRUPLARI

BİNA TÜNEL KALIBI

Perde duvar ve döşemeyi tek operasyonda döken yarım tünel formunda çelik kalıp sistemi.

İNCELE

BATARYA KALIBI

Düşey konumda, çok gözlü üretim yapan duvar paneli kalıp sistemi.

İNCELE DUVAR PANELİ KALIBI

DUVAR PANELİ KALIBI

Cephe ve bölme duvar panelleri için yatay üretim kalıbı.

İNCELE